Όταν οι υπολογιστές χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά στα εκπαιδευτικά δρώμενα, δημιουργήθηκε η αντίληψη πως η τεράστια ποσότητα δεδομένων που μπορούν να αποθηκευτούν σ’ ένα CD-ROM θα μπορούσε να επιτρέψει την εγκατάσταση ενός ολόκληρου βιβλίου αναφοράς ή ακόμη και μιας βιβλιοθήκης, πάνω σε ένα σύστημα.  Ωστόσο, κατά τα τελευταία 10 χρόνια, η έμφαση πλέον έχει σταδιακά μετατοπιστεί από το εγκατεστημένο λογισμικό στην αυξανόμενη χρήση του Διαδικτύου και γι’ αυτό το λόγο η περιοχή αυτή αποκτά σήμερα λιγότερη σημασία.  Παρόλα αυτά, οι εκπαιδευτικοί πρέπει να είναι ενήμεροι για μερικά εξαιρετικά προϊόντα που είναι διαθέσιμα, που μπορούν να εγκατασταθούν στον σκληρό δίσκο του υπολογιστή τους ή σε ένα τοπικό δίκτυο, και που μπορεί να χρησιμοποιηθούν για την υποστήριξη διαφορετικών τύπων έρευνας τόσο για εκπαιδευτικούς όσο και για μαθητές.

Περσέας (Perseus)

Ο πραγματικός κυρίαρχος και πιο σημαντικός ανταγωνιστής σ’ αυτή την περιοχή είναι το προϊόν Περσέας που λειτουργεί ανεξαρτήτως πλατφόρμας (Platform Independent Perseus). Αυτό το λογισμικό εξελίχθηκε από την αρχική του μορφή σε ένα σύνολο τεσσάρων CDs ανεξαρτήτως πλατφόρμας διαθέσιμων από τον εκδότη του το Yale University Press.  Ο Περσέας μπορεί επίσης να αγοραστεί στη συνοπτική έκδοσή του, αν και αυτή δε συνιστάται ιδιαίτερα καθώς το πλήρες σύνολο των CDs προσφέρει πολύ περισσότερα από τη συντετμημένη έκδοση.  Ο Περσέας είναι μια τεράστια ερευνητική βάση δεδομένων, κειμένων, χαρτών και φωτογραφιών και περιλαμβάνει 3,4 εκατομμύρια αρχαίες ελληνικές λέξεις, εργαλεία ανάλυσης (γραμματικής) προτάσεων, λεξικό, καθώς και 24.000 εικόνες του Ελληνικού κόσμου.  Πολλά από τα περιεχόμενά του είναι διαθέσιμα on line, αλλά η εγκατάσταση του CD σας παρέχει αξιοπιστία και ταχύτητα.  Μια σύντομη επισκόπηση του λογισμικού περιλαμβάνεται στo Κεφ. 4 αυτού του εγχειριδίου, όπου μπορείτε να βρείτε περισσότερες λεπτομέρειες για τα περιεχόμενά του και για το πως μπορείτε να ωφεληθείτε απ’ αυτά.  Πληροφορίες σχετικά με παραγγελίες του λογισμικού μπορείτε να βρείτε στον ιστότοπο του Yale University Press, http://www.yalebooks.co.uk/yale/default.asp.  Ο Περσέας παρουσιάζει κάποιες δυσκολίες στη διαχείριση, γι’ αυτό πρέπει να αφιερώσετε χρόνο για να τον εξερευνήσετε και να πειραματιστείτε μαζί του.

Κλασικό Λεξικό της Οξφόρδης (Oxford Classical Dictionary)

Ένας άλλος ενδιαφέρων τίτλος λογισμικού στην αγγλική γλώσσα είναι η τρίτη έκδοση του Oxford Classical Dictionary που πρόσφατα κυκλοφόρησε και σε CD-ROΜ και δημοσιεύθηκε αρχικά από το Oxford University Press.  Περιέχει όλα τα κείμενα του αρχαίου λεξικού σε μορφή βιβλίου αλλά έχει επίσης και συνδέσμους μεταξύ διαφορετικών σημείων αναφοράς σε όλη του την έκταση.  Έτσι, ένα άρθρο για τον Τιβέριο μπορεί κάλλιστα να περιέχει μια αναφορά για τον Σηϊανό στην οποία μπορείτε να πατήσετε με το ποντίκι και να επισκεφτείτε τη σχετική τοποθεσία.  Αυτό διευκολύνει ιδιαίτερα τη διασταύρωση αναφορών και επεκτείνει την έρευνά σας.  Επιπρόσθετα, το κείμενο μπορεί να τονιστεί, να αντιγραφεί και να επικολληθεί στη συνέχεια σε ένα κείμενο που επεξεργάζεστε κι έτσι να δημιουργήσετε εύκολα φυλλάδια για διανομή στους μαθητές ή δακτυλογραφημένες σημειώσεις για δική σας έρευνα.  Αποτελεί εξαιρετικό υλικό που επιτρέπει την πρόσβαση και σε εκπαιδευτικούς και σε μαθητές.  Λεπτομέρειες για το CD-ROM αυτό μπορούν να βρεθούν στο http://www.nlx.com/titles/titlocd.htm.

Λεξικά γλωσσών είναι διαθέσιμα σε διάφορες χώρες και αν συμβουλευτείτε τον σύνδεσμο list of specific utilities  θα βρείτε ένα κατάλογο εξειδικευμένων, χρήσιμων εργαλείων για τη χώρα του ενδιαφέροντός σας.  Η προσοχή μας έχει εστιαστεί ιδιαίτερα σε λεξικά Λατινικών-Ιταλικών και Λατινικών-Γαλλικών, τα οποία περιγράφονται κι αλλού σ’ αυτό το εγχειρίδιο.

Θησαυρός Eλληνικής Γλώσσας (Thesaurus Linguae Graecae)

O Θησαυρός Eλληνικής Γλώσσας (Thesaurus Linguae Graecae) είναι το όνομα που δόθηκε σε μια τεράστια συλλογή Ελληνικών κειμένων σε CD-ROM.  Η πιο πρόσφατη έκδοση (TLG E) κυκλοφόρησε το Φεβρουάριο του 2000 και περιέχει 76 εκατομμύρια λέξεις.  Το TLG είναι επίσης το όνομα ενός ερευνητικού κέντρου στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Irvine, που ιδρύθηκε το 1972 και έχει συλλέξει και ψηφιοποιήσει τα περισσότερα λογοτεχνικά κείμενα που γράφτηκαν στα Ελληνικά από την εποχή του Ομήρου μέχρι την πτώση του Βυζαντίου το 1453 μ.Χ.  Ο στόχος του κέντρου αυτού είναι η δημιουργία μιας περιεκτικής ψηφιακής βιβλιοθήκης της Ελληνικής λογοτεχνίας από την αρχαιότητα μέχρι τη σημερινή εποχή.  Λεπτομέρειες μπορείτε να βρείτε στο http://www.tlg.uci.edu/. Από τον Απρίλιο του 2001, το TLG είναι διαθέσιμο online σε ιδρύματα-συνδρομητές και πρόσφατα σε ιδιώτες.

Μια συλλογή Λατινικών κειμένων από το Ινστιτούτο Ανθρωπιστικών Σπουδών του Packard (Packard Humanities Institute - PHI) 

«Λατίνοι συγγραφείς και εκδόσεις της Βίβλου», μια παρόμοια συλλογή Λατινικών κειμένων από τις απαρχές της Λατινικής λογοτεχνίας ως το 200 μ.Χ. μαζί με τα Διγέστα (κωδικοποίηση νόμων) του Ιουστινιανού (Justinian’s Digest), τα Σχόλια του Σέρβιου για το Βιργίλιο, τα Σχόλια του Πορφύριου για τον Οράτιο και διάφορες εκδόσεις της Βίβλου είναι διαθέσιμες μόνο σε CD-ROM –δεν υπάρχουν δηλαδή στο Διαδίκτυο- στο  Ινστιτούτο Ανθρωπιστικών Σπουδών του Packard (Packard Humanities Institute, 300 Second Street, Suite 201, Los Altos, CA 94022,email: Αυτό το ηλεκτρονικό μήνυμα προστατεύεται από spam bots, θα πρέπει να έχετε ενεργοποιημένη τη Javascript για να το δείτε tel: +1(650) 948-0150; fax: +1 (650) 948-4135).  Αυτή η συλλογή αναφέρεται ευρύτατα ως PHI.

Τα TLG και  PHI μπορούν να εξερευνηθούν με τη βοήθεια εξωτερικού λογισμικού.  Αυτό μπορεί να αγοραστεί αλλά υπάρχουν επίσης καλές επιλογές λογισμικού ανοιχτού κώδικα που μπορούν να κάνουν την ίδια δουλειά δωρεάν. 

Τα TLG και PHI δεν χρησιμοποιούνται ευρέως στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση καθώς απευθύνονται κυρίως σε χρήστες πανεπιστημιακού επιπέδου.  Παρόλα αυτά αποτελούν ένα θαυμάσιο εργαλείο για τους εκπαιδευτικούς, ιδιαίτερα όσους επιθυμούν να βρουν αυθεντικές Λατινικές και Ελληνικές φράσεις ή προτάσεις που σχετίζονται με ειδικά μορφολογικά ή συντακτικά ή λεξιλογικά στοιχεία.

Συλλογές εικόνων

Εκτός από τα υψηλού επιπέδου προγράμματα που περιγράφηκαν παραπάνω, η έρευνα μπορεί να γίνει χρησιμοποιώντας συλλογές εικόνων που μπορούν να αγοραστούν από ιδρύματα για χρήση από τους εκπαιδευτικούς ή μαθητές για να υποστηρίξουν εργασίες, παρουσιάσεις ή ιστότοπους.  Πέντε τέτοιες συλλογές διατίθενται από την J-PROGS και περιλαμβάνουν εικόνες από τη Ρώμη, την Ισπανία και την Πομπηία, καθώς και διαφορετικές τοποθεσίες του Ρωμαϊκού και του Ελληνικού κόσμου (http://www.j-progs.com).  

Πρώτα βήματα: Αγοράστε κάποιο λογισμικό και εγκαταστήστε το στον υπολογιστή σας.  Στη συνέχεια πειραματιστείτε μ’ αυτό και χρησιμοποιείστε το στη δουλειά σας όσο συχνά θεωρείτε απαραίτητο.  Διαβάστε την επισκόπηση του Περσέα (Platform Independent Perseus) στο Κεφ. 4 του εγχειριδίου αυτού.

Περισσότερες ιδέες: Σκεφθείτε να χρησιμοποιήσετε το λογισμικό για την παραγωγή υλικού προς διανομή στους μαθητές.  Αντιγράψτε και επικολλήστε ό,τι θεωρείτε καλύτερο στα δικά σας έγγραφα και κείμενα ή ακόμη και εικόνες.  Βεβαιωθείτε πως τηρείτε τους κανόνες περί πνευματικών δικαιωμάτων (όπως διατυπώθηκαν λεπτομερώς στο Κεφάλαιο 1 αυτού του εγχειριδίου).  Σκεφθείτε να παρακολουθήσετε μια σειρά μαθημάτων σχετικά με τη χρήση του λογισμικού που περιγράφηκε.  Σκεφθείτε τέλος πως οι μαθητές σας θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν το λογισμικό και με ποιο τρόπο πρέπει εσείς να τους εξοικειώσετε με τη χρήση του.