Από τον Julian Morgan, Αυτό το ηλεκτρονικό μήνυμα προστατεύεται από spam bots, θα πρέπει να έχετε ενεργοποιημένη τη Javascript για να το δείτε

Στις γραμμές που ακολουθούν γίνεται μια επισκόπηση του προγράμματος Περσέας Ανεξαρτήτως Πλατφόρμας (Platform Independent Perseus) σε CD-ROM.  Σας παρακαλούμε να διαβάσετε προσεκτικά τις λεπτομέρειες σχετικά με το τι είναι το πρόγραμμα αυτό και πόσο πολύτιμο υλικό αποτελεί.  Το πρόγραμμα αυτό προσφέρει στον εκπαιδευτικό, στον ερευνητή και στον μαθητή ένα απαράμιλλα γρήγορο και ακριβές σύστημα ανάκτησης πληροφοριών.

Μια τεράστια ποικιλία του υλικού του Περσέα είναι διαθέσιμη σε άμεση σύνδεση (online) στο Διαδίκτυο στη διεύθυνση http://www.perseus.tufts.edu.  Αυτό το άρθρο θα εξετάσει αρχικά πως ο Περσέας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την προετοιμασία κειμένων σε ένα περιβάλλον που χρησιμοποιεί την Αγγλική γλώσσα.  Στη συνέχεια, θα εξετάσει πως αυτό μπορεί να εφαρμοστεί σε σχολεία στα οποία η ομιλουμένη γλώσσα δεν είναι η Αγγλική.

Ο Περσέας σε ένα περιβάλλον Αγγλικής γλώσσας 

Το εκπαιδευτικό σύστημα του Ηνωμένου Βασιλείου έχει καθιερώσει δύο είδη κρατικών εξετάσεων στα ανώτερα επίπεδα.  Οι μαθητές ηλικίας 16 χρόνων δίνουν τις εξετάσεις GCSE στον 11^ο χρόνιο της σχολικής τους ζωής.  Στη συνέχεια, όταν γίνουν 18, δίνουν εξετάσεις επιπέδου Α.  Οι εξετάσεις επιπέδου Α στα Ελληνικά δίνονται από ελάχιστους μαθητές σε εθνικό επίπεδο, όχι περισσότερους από 200.  Επομένως, ως συνέπεια αυτού του γεγονότος, το μάθημα προσφέρεται από μικρό αριθμό σχολείων και σε πολλές περιπτώσεις «διδάσκεται» στα πλαίσια μιας λέσχης (συλλόγου) κατά το μεσημεριανό γεύμα ή ως εξωσχολική δραστηριότητα.  Η αποτελεσματική διαχείριση του χρόνου είναι ζωτικής σημασίας σ’ αυτή τη διαδικασία.

Πρόσφατα, ένας μαθητής μου στο Derby Grammar School πέρασε τις εξετάσεις GCSE στα Ελληνικά στην ηλικία των 14 ετών και στη συνέχεια, στην ηλικία των 16, τις εξετάσεις επιπέδου Α συγκεντρώνοντας υψηλές βαθμολογίες σε όλη τη διάρκεια των προσπαθειών του.  Χωρίς την υποστήριξη που παρείχε η χρήση του προγράμματος Περσέας, ούτε αυτός, ούτε εγώ θα είχαμε τέτοια επιτυχία σε αυτή την προσπάθεια.  Ο μαθητής προετοίμασε όλα τα κείμενα για τις εξετάσεις επιπέδου Α, συμπεριλαμβανομένων κάποιων επιλεγμένων αποσπασμάτων από τις Βάκχες του Ευριπίδη και την Ιλιάδα του Ομήρου, εξετάζοντας προσεκτικά τα κείμενα, μελετώντας το λεξιλόγιο, χρησιμοποιώντας τα online λεξικά και τους μορφολογικούς αναλυτές που ήταν ενσωματωμένα στον Περσέα.  Ο μαθητής αντέγραφε (copy) κάθε λέξη που έβρισκε, την επικολλούσε (paste) σ’ ένα φύλλο του Excel, και έφερνε τη σχετική εκτύπωση σε κάθε μάθημα.  Στη διάρκεια του μαθήματος μεταφράσαμε το κείμενο και είχαμε τη δυνατότητα να συζητήσουμε για λογοτεχνικά θέματα και για το περιεχόμενο των κειμένων και ο μαθητής τροποποιούσε ανάλογα τις σημειώσεις του χειρόγραφα καθώς προχωρούσαμε στην επεξεργασία.

Στη διάρκεια των μαθημάτων ανέτρεξα στην έκδοση του Περσέα σε CD-ROM, για να έχω πολύ γρήγορη ανάκτηση κειμένου, μετάφρασης, εγκυκλοπαίδειας, Άτλαντος, μορφολογικού αναλυτή και λεξικού.  Με δεδομένο ότι ο μαθητής ήταν ιδιαίτερα προικισμένος (χρειάστηκε να εξαντλήσω τα όριά μου), καταλήξαμε να επεξεργαζόμαστε περίπου 40 γραμμές από την Ιλιάδα σε περίπου 30 λεπτά. Το κείμενο διερευνήθηκε και προετοιμάστηκε από το μαθητή μου καλύτερα απ’ ότι θα γινόταν με παραδοσιακές μεθόδους και εγώ προσωπικά έλαβα αποτελεσματικότερη υποστήριξη απ’ ότι θα είχα στην περίπτωση που χρησιμοποιούσα μόνο βιβλία (αν και αυτά ήταν τότε στη διάθεσή μου μέσα στην αίθουσα).  Ο μαθητής ανακάλυψε πειραματιζόμενος ότι ο χρόνος προετοιμασίας μειώθηκε κατά 75% με τη χρήση των online πόρων, σε αντίθεση με τη χρήση παραδοσιακών κειμένων, λεξιλογίου, σχολιασμού, βιβλίου γραμματικής και μετάφρασης.

Είναι δύσκολο να φανταστώ κάποιο άλλο καλύτερο τρόπο διδασκαλίας Ελληνικών σε ένα περιβάλλον υψηλής πίεσης και περιορισμένου χρόνου που αντιμετωπίζουν οι Βρετανοί εκπαιδευτικοί των Κλασικών.  Πολλά από τα στοιχεία του προγράμματος Περσέας είναι στην αγγλική γλώσσα, γι’ αυτό, μπορεί να μην παρέχει τόσο αποτελεσματική υποστήριξη στους άλλους Ευρωπαίους εκπαιδευτικούς όσο σ’ εμένα.  Παρόλα αυτά, ο γραμματικός αναλυτής χρησιμοποιεί λεξιλόγιο που είναι προσβάσιμο σε όλους, καθώς αρκετό από αυτό βασίζεται στη Λατινική ορολογία.  Ολοκληρώνοντας, αξίζει να σημειωθεί ότι ο μαθητής που αναφέρθηκε παραπάνω ήταν ο νεότερος υποψήφιος σε εθνικό επίπεδο που συμμετείχε στις εξετάσεις του 2002.  Η επιτυχία του είναι αληθινά εξαιρετική σ’ ένα μάθημα που υπο κανονικές συνθήκες δεν επιλέγεται ποτέ από μαθητές επιπέδου Α.  Ωστόσο, μπορεί να αποτελεί εξαίρεση το γεγονός ότι τόσο ταλαντούχοι υποψήφιοι μπορούν να επωφεληθούν τόσο πολύ από αυτή την εμπειρία.  Είναι πιθανό να είναι λιγότερο αποτελεσματική για λιγότερο ικανούς μαθητές.

Ο Περσέας για μαθητές που δεν έχουν την Αγγλική ως μητρική γλώσσα 

Η διαδικασία που περιγράφηκε πιο πάνω αφορά ιδιαίτερα ανθρώπους των οποίων η μητρική γλώσσα είναι η Αγγλική, ή, μαθητές χωρών εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου των οποίων η γνώση των Αγγλικών είναι αρκετά καλή ώστε να μπορούν να τη χρησιμοποιήσουν αποτελεσματικά προς όφελός τους.  Τι γίνεται όμως με τους μαθητές Κλασικών σπουδών σε όλη την Ευρώπη που θα ήθελαν να χρησιμοποιήσουν τον Περσέα μ’ αυτό τον τρόπο αλλά δε μπορούν επειδή απλά οι γλωσσικές δυσκολίες τους στα Αγγλικά είναι πολύ μεγάλες;  Φαινομενικά, αυτοί δεν μπορούν να επωφεληθούν – ισχύει όμως αυτό;

Μια στρατηγική θα ήταν να ανοίξετε ένα νέο παράθυρο στο φυλλομετρητή Διαδικτύου σας και να μεταβείτε στη διεύθυνση του google (http://www.google.com).  Στη συνέχεια, πατήστε στο Εργαλεία γλώσσας (Language Tools) και θα εμφανιστεί ένα παράθυρο που παρέχει δυνατότητες μετάφρασης από τα Αγγλικά στα Γερμανικά, στα Ισπανικά, στα Γαλλικά, στα Ιταλικά ή στα Πορτογαλικά.  Κρατήστε ανοιχτό αυτό το παράθυρο, χρησιμοποιώντας παράλληλα τον Περσέα με τους τρόπους που αναφέρθηκαν πιο πάνω, αλλά κάθε φορά αντιγράψτε το κείμενο από το δεύτερο κελί που απεικονίζεται στο Εργαλείο Μελέτης Λέξεων του Περσέα (Perseus Word Study Tool), π.χ. την αγγλική ερμηνεία, στο πλαίσιο μετάφρασης που υπάρχει στο google.  Σίγουρα αυτή η διαδικασία θα διαρκέσει λίγο περισσότερο αλλά από τα πρώτα αποτελέσματα θα διαπιστώσετε ότι το επίπεδο ακρίβειας είναι αρκετά υψηλό.  Αφιερώστε λίγο χρόνο για να μελετήσετε την παρακάτω οθόνη για να δείτε το κείμενο, την ανάλυση, τη μετάφραση στα Αγγλικά και τη Γαλλική μετάφραση από το google.

Το άρθρο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε στο περιοδικό JACT το Φθινόπωρο του 2000

Μετά την πρώτη κυκλοφορία του στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1997, ο Περσέας 2 κυκλοφορεί πλέον με το ίδιο περιεχόμενο σε μια νέα, ανεξαρτήτως πλατφόρμας, έκδοση που λειτουργεί και σε Mac και σε PC.  Αυτά είναι ένα σημαντικό νέο για τους χρήστες PC οι οποίοι, μέχρι τώρα, έπρεπε να ανατρέξουν αποκλειστικά στον ιστότοπο του Περσέα στο http://www.perseus.tufts.edu για να κάνουν τη δουλειά τους.  Ο Περσέας Ανεξαρτήτως Πλατφόρμας (PIP-Platform Independent Perseus) κυκλοφορεί σε δύο εκδόσεις – την Πλήρη και τη Συνοπτική.   

Η Πλήρης έκδοση PIP περιλαμβάνει τέσσερα CD-ROMs και περιέχει 24.000 έγχρωμες εικόνες του αρχαίου Ελληνικού κόσμου, 14.500 φωτογραφίες από αμφορείς, 1.000 έγχρωμους χάρτες και δορυφορικές φωτογραφίες και 3,4 εκατομμύρια λέξεις από Ελληνικά κείμενα.  Περιλαμβάνει επίσης μια συλλογή φιλολογικών εργαλείων που επιτρέπουν τη μελέτη, την ανάλυση και τη σύγκριση κειμένων.  Η Συνοπτική έκδοση PIP περιλαμβάνει ένα αντί για τέσσερα CD-ROMs και 18.000 λιγότερα γραφικά, αν και περιέχει μικρογραφίες όλων αυτών.  Όλες οι υπόλοιπες λειτουργίες είναι παρόμοιες με τις αντίστοιχες της πλήρους έκδοσης.

Ο Περσέας αποτελεί ένα απαραίτητο εργαλείο για κάθε σχολείο που ασχολείται με τη διδασκαλία των Ελληνικών, ή με οποιαδήποτε άλλη σειρά μαθημάτων που αφορούν την Ελληνική τέχνη, την αρχιτεκτονική ή την ιστορία.  Σε όσα σχολεία γίνεται περιορισμένη χρήση των ΤΠΕ, η απόκτηση του PIP ενισχύει σημαντικά τους πόρους τους, καθώς προσφέρει μια περιεκτική συλλογή υλικού που απευθύνεται εξίσου και σε εκπαιδευτικούς και σε μαθητές του Ελληνικού κόσμου.  Δε θα πρέπει να υποτιμηθεί ωστόσο η πολυπλοκότητά του και είναι ιδιαίτερα απογοητευτικό το γεγονός ότι το YUP δεν ενέκρινε τη διανομή ενός έντυπου εγχειριδίου για το νέο λογισμικό.  Αυτό βέβαια μπορείτε να το κατεβάσετε και να το εκτυπώσετε μέσω του Διαδικτύου, κάτι τέτοιο όμως δεν αποτελεί ουσιαστική βοήθεια.

Υπάρχουν κι άλλα προβληματικά σημεία.  Για παράδειγμα, στάθηκε αδύνατο να πραγματοποιήσω αναζήτηση συνωνύμων σε υπολογιστή Mac ή σε PC και παρατήρησα με κάποια απελπισία ότι δεν είχα πια τη δυνατότητα να βλέπω Αγγλικό ή Ελληνικό κείμενο από μόνα τους ξεχωριστά.  Ο μόνος δυνατός συνδυασμός είναι να βλέπει κανείς το Ελληνικό κείμενο στο αριστερό μέρος και το Αγγλικό στο δεξί.  Έτσι όμως οι σπουδαστές του κλασικού πολιτισμού έρχονται αντιμέτωποι κάθε φορά με την αδυναμία τους να αποκρυπτογραφήσουν το Ελληνικό κείμενο.  Επιπλέον, δεν υπάρχει ούτε η δυνατότητα προσαρμογής της οθόνης κυλώντας το σημείο διαχωρισμού μεταξύ των δύο γλωσσών, πράγμα που αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό και του Περσέα 1 και του Περσέα 2 για το Mac. 

Η συμβουλή μου προς τους χρήστες PC είναι να αγοράσουν την πλήρη έκδοση του PIP όσο το δυνατό γρηγορότερα και να αφιερώσουν χρόνο για να εξοικειωθούν με τις ιδιορρυθμίες του συστήματος.  Είναι πιο γρήγορο και πιο αξιόπιστο από το Διαδίκτυο και κατά τη γνώμη μου είναι προτιμότερο να έχετε μια εγκατεστημένη βάση στον υπολογιστή σας από το να χρησιμοποιείτε ένα ιστότοπο.  Για τους χρήστες Mac, ωστόσο, οι συμβουλές μου είναι διαφορετικές: αν έχετε ήδη τον Περσέα 2 και δεν χρησιμοποιείτε PC, μην ασχοληθείτε με το PIP- αυτό που ήδη έχετε λειτουργεί καλύτερα και πιθανόν να συνοδεύεται και από ένα εξαιρετικό έντυπο εγχειρίδιο.  Ελπίζουμε ότι το PIP θα συνεχίσει να αναπτύσσεται τόσο ως προς το λογισμικό όσο και ως προς το περιεχόμενο της βάσης δεδομένων.