door Mireille de Biasi, Dit e-mail adres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken

Achtergrond en doelstellingen

In Franse middelbare scholen legt het onderwijs van klassieke talen graag de link tussen de studie van literatuur en taal enerzijds en kunst en cultuur anderzijds. Voor een leerkracht klassieke talen is een kunstwerk even relevant als studieobject als een tekst. Een schilderij kan veel meer zijn dan een illustratie die de aandacht van de leerlingen afleidt van de tekst. Het bestuderen ervan kan veel bijdragen tot het begrijpen van de tekst. Het bestuderen van een afbeelding leidt naar het bestuderen van geschreven teksten en vice versa. ICT is voor het onderwijs dus een zeer waardevol hulpmiddel. Inderdaad: het gebruik van ICT stelt de leerkracht in staat op het internet afbeeldingen te vinden van archeologische sites of kunstvoorwerpen en deze foto’s te rangschikken voor ze aan de leerlingen getoond worden.

Een diareeks samenstellen

Eerst en vooral moet de leerkracht zich er zorgvuldig van verzekeren dat hij/zij geen wet op het auteursrecht overtreedt bij het gebruik van afbeeldingen voor opvoedkundige doeleinden.

De uitrusting

Er kunnen verschillende softwarepakketten gebruikt worden om diareeksen te maken, onder andere Impress (onderdeel van Star Office of Open Office), Appleworks en Microsoft PowerPoint. Het duurt niet lang om vertrouwd te worden met de basisvaardigheden voor dergelijke software en een reeks beelden onder te brengen in een presentatie.

Gegevensbanken op heel wat websites bieden digitale beelden aan van kwaliteit, inter alia, de Perseus Digital Library, het Beazley Archive, musea, monumenten en archeologische sites van Griekenland, Louvre.edu,...

De verschillende stappen in de voorbereiding

De eerste stap in de voorbereiding is het verzamelen van de afbeeldingen (als het nodig is, kan je hun grootte aanpassen in een grafisch programma.

De tweede stap is nadenken over het verloop van de diareeks (de volgorde waarin de afbeeldingen geplaatst zullen worden). Als je presentatiesoftware opent, zie je gewoonlijk ongeveer dezelfde menuopties als in een tekstverwerker.

Om een dia te maken voeg je een afbeelding of tekst (of beide) in. Maak nu verschillende dia’s. Wanneer je maar wil, kan je een overzicht krijgen voor je de diareeks start (er is een functie in PowerPoint om dia’s te sorteren: je kan dus de volgorde bekijken en veranderen).

Bekijk de volgende illustratie.

Mogelijke instellingen (afhankelijk van de gebruikte software)

• volgende dia: gebruik een timer of zet op manueel;
• speciale effecten voor diaovergang zijn zeer talrijk;
• ondertitels van afbeeldingen en tekst invoegen;
• lijnen, aanwijzers en pijlen invoeren om de aandacht te vestigen op details van de afbeelding; voor meer informatie, ga naar deze voorstellingen van de Académie de Versailles op: www.ac-versailles.fr/pedagogi/Lettres/Rome_royale/serment0.htm; 
• geluidsbestanden invoegen, zoals uittreksels uit de Madrid Musicae Atrium of van Annie Belis, door het Kerylos ensemble. Ze kunnen gemixt worden als achtergrondmuziek bij de studie van bv. de Douris- drinkschaal. Controleer of ze onder de bescherming van auteursrechten vallen.

Hoe gebruik je een diareeks tijdens de les?

Je hebt een computer en een dataprojector nodig. De projectie is beter op een scherm maar een witte muur kan volstaan.

Twee voorbeelden van hoe het systeem werkt

Als voorbereiding op de studie van een uittreksel uit Plato’s Protagoras kan de studie van de Douris- drinkschaal interessant zijn. Dit archeologisch kunstwerk is in het bezit van het Kunsthistorisches Museum in Wenen en je vindt er een afbeelding van in de Perseus Digital Library. Het helpt de leerlingen basiskennis verwerven van het opvoedingssysteem in Athene. Deze cursus wordt gegeven aan leerlingen die met Grieks beginnen in het derde jaar van het middelbaar.

Studie van het schilderij “De Sabijnse vrouwen” van Jacques-Louis David (Musée du Louvre, Louvre-edu software) is waardevol na de episode van de Sabijnse maagdenroof (Livius). Deze cursus wordt gegeven aan leerlingen die met Latijn beginnen in het tweede jaar van het middelbaar.

De waarde van het gebruik van digitale beelden

Een afbeelding van hoge kwaliteit stelt leerlingen en leerkracht in staat om samen een gedetailleerde analyse te maken van een schilderij. Het beeld helpt nauwkeurig begrijpen hoe de kunstenaar omgaat met zijn materiaal. De leerkracht kan de grootte van het beeld aanpassen door de dataprojector dichter of verder van het scherm te brengen. Het is een belevenis als leerlingen het gevoel krijgen dat het schilderij als het ware in de klas hangt.