Voordat wij die in onze klaslokalen gaan invoeren, is het belangrijk dat wij het hoe en waarom ervan begrijpen. Waarom computers en mobiele apparaten gebruiken? Kunnen wij onze lesmethodes werkelijk verrijken door machines te gebruiken? Wat onze dagelijkse lesmethodes en het gebruik van ICT betreft, is het essentieel dat wij de goede praktijken kennen.

Om die te kennen gaan wij eerst zien wat op dit gebied GEEN goede praktijken zijn.

  • Iets waarvoor de computer geen toegevoegde waarde biedt
  • Iets wat wij even goed – en zelfs beter – zonder de computer kunnen doen
  • Iets waarbij de computer louter als een nieuwigheid wordt gezien
  • Iets waarbij de traditionele leer/lesmethodes altijd al efficiënt zijn geweest en dat nog zijn

Maar wat zijn dan wel de goede praktijken?

  • Iets wat wij niet zonder de computer kunnen doen
  • Iets waaraan de computer unieke waarde toevoegt
  • Iets wat het leren gemakkelijker maakt
  • Iets wat het onderwijzen efficiënter maakt

In het verleden werden tal van enthousiaste pogingen ondernomen om methodes voor software-evaluatie te ontwikkelen die tegemoet kwamen aan een behoefte het gebruik van ICT in het onderwijs te verantwoorden. In zeker opzicht staan wij nu een eind verder. Thans wordt ICT grootschalig toegepast en hoeven wij het gebruik ervan niet langer te verantwoorden. Integendeel zelfs, voortaan moeten leerkrachten zich verantwoorden wanneer zij geen gebruik maken van ICT in hun lessen, terwijl inspecteurs en adviseurs toepassingen willen zien van de nieuwe technologieën in de klas.
Met andere woorden, kunnen wij redelijkerwijs argumenteren dat goede praktijken het leerproces en de resultaten ontegensprekelijk bevorderen. Wanneer het gebruik van ICT een taak vergemakkelijkt of het leren op een unieke wijze benadert, kan het gebruik ervan verantwoord zijn.

Als leerkrachten moeten wij creatief zijn en bereid zijn om verschillende technologieën uit te proberen en te beoordelen, om te zien welke zich het best aanpassen voor gebruik in de klas. Wat dit jaar met een groep leerlingen succesvol is, kan het volgende jaar met een andere groep misschien niet hetzelfde resultaat opleveren. Wanneer wij een elektronisch hulpmiddel of oefening in de les inbrengen, zouden het ontwerp en de voorbereiding ervan in termen van tijd of de bruikbaarheid van het afgewerkte product, het resultaat wel eens kunnen overschaduwen. Kan een elektronisch product namelijk ooit als afgewerkt worden beschouwd? Dat doet interessante vragen rijzen.

Uiteraard is het ontwerpproces op zichzelf een verrijking, maar wij menen dat veel van de hulpmiddelen die wij voor onze lessen en leerlingen opstellen als vervangbaar moeten worden gezien. Vergeet het idee dat je mocht hebben om een perfecte PowerPoint- of Prezi-presentatie te maken en die in de komende tien jaar telkens opnieuw te gebruiken. Een dergelijke benadering is niet creatief want die presentaties zullen je lessen alleen maar verrijken de eerste keer dat je ze gebruikt.

Het gebruik van computertechnologie in de klas

Het gebruik van websites en software in de klas is voortaan veel betrouwbaarder, maar de volgende tips kunnen nuttig zijn. Eerst en vooral, gebruik de technologie niet indien je er niet vertrouwd mee bent. In de klas met websites en apps stuntelen, is de beste manier om controle te verliezen over je les. Leer bookmarks gebruiken om de website of software correct weer te geven. Het kan nuttig zijn om de webpagina’s en apps die je van plan bent te gebruiken, vóór de les te checken en zelfs in verschillende tabs van je browser te laden. Je hoeft dan alleen maar op de tabs te klikken om de pagina’s te openen.

Nieuwe versus traditionele lesmethodes

Alles wel beschouwd, zijn de traditionele lesmethodes vaak de meest creatieve. Voor een klas staan, zich onder zijn leerlingen begeven, uit het niets voorbeelden geven, een verhaal vertellen of een grammaticapunt uitleggen, met humor, persoonlijke respons en geduld: dat is creatief lesgeven terwijl de geordende presentatie van een reeks vooraf bepaalde slides en voorbeelden dat niet is. Het probleem van het gebruik van nieuwe technologieën is dat de installatie (hardware of software) in feite weinig speelruimte laat. Noch zal het de leerlingen noodzakelijkerwijs motiveren. Wat wij moeten doen is manieren vinden om de traditionele lesmethodes grotendeels te behouden en tegelijkertijd onszelf en onze leerlingen tonen dat het gebruik van nieuwe technologieën in de klas kan bijdragen tot een nieuw en creatief leerproces. Dat is nu de uitdaging.
(© CIRCE project)

Dit bericht is ook beschikbaar in het: Engels Frans Duits